Najniższa cena z 30 dni — co oznacza i jak z niej korzystać (Omnibus)

„Najniższa cena z 30 dni" to najniższa cena, po jakiej sklep sprzedawał dany produkt w ciągu 30 dni przed ogłoszeniem obniżki — i od stycznia 2023 r. każdy sklep w Polsce ma obowiązek pokazać ją przy każdej promocji. To właśnie ta mała cyferka pod przekreśloną ceną. Jeśli cena promocyjna jest równa (albo wyższa!) niż najniższa cena z 30 dni, „promocja" nie daje ci nic nowego. W tym poradniku wyjaśniamy, skąd wziął się ten obowiązek, jak czytać etykietę z trzema cenami, jakie są wyjątki — i czego ta jedna liczba ci nie powie.

Skąd się wzięła „najniższa cena z 30 dni"

Obowiązek wprowadza unijna dyrektywa Omnibus (dyrektywa 2019/2161), którą Polska wdrożyła nowelizacją ustawy o informowaniu o cenach. Przepisy obowiązują u nas od 1 stycznia 2023 r. — zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych.

Cel był prosty: ukrócić „promocje z windowanej ceny". Przed Omnibusem sklep mógł tydzień przed akcją podnieść cenę produktu, a potem „przecenić" go do poziomu, po którym i tak sprzedawał go wcześniej. Rabat wyglądał efektownie, ale realnie nie istniał.

Dlatego dziś zasada brzmi: jeżeli sklep ogłasza obniżkę, musi obok niej pokazać najniższą cenę tego produktu z 30 dni poprzedzających obniżkę. Punktem odniesienia dla „–30%" powinna być właśnie ta cena, a nie dowolna cena z metki sprzed tygodnia.

Jak czytać etykietę z trzema cenami

Na półce albo w e-sklepie przy przecenionym produkcie zobaczysz zwykle trzy liczby:

1. Cena aktualna (promocyjna) — tyle zapłacisz przy kasie.
2. Cena przekreślona — cena „przed obniżką", od której sklep liczy procent rabatu.
3. Najniższa cena z 30 dni — najczęściej drobnym drukiem, np. „Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 8,49 zł".

Cały sekret czytania promocji to porównanie ceny aktualnej z najniższą ceną z 30 dni — nie z tą przekreśloną. Trzy typowe scenariusze (liczby poglądowe, nie ceny konkretnych sklepów):

Jedno spojrzenie na małą cyferkę potrafi zmienić „–40%!" w „w sumie tyle, co zawsze". Więcej o samej matematyce rabatów przeczytasz w poradniku jak liczyć rzeczywistą oszczędność z promocji.

Wyjątki — kiedy sklep nie musi pokazywać ceny z 30 dni

Omnibus ma kilka przewidzianych prawem wyjątków. Warto je znać, żeby nie posądzać sklepu o naruszenie tam, gdzie go nie ma:

• Produkty szybko psujące się i z krótkim terminem przydatności (świeże owoce, warzywa, pieczywo, mięso). Tu sklep może odnieść obniżkę do ceny sprzed samej obniżki — dlatego przy „–50% na pieczywo wieczorem" małej cyferki zwykle nie zobaczysz.
• Nowości — jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, sklep pokazuje najniższą cenę od momentu rozpoczęcia sprzedaży.
• Obniżki stopniowe — gdy sklep obniża cenę kilka razy z rzędu (np. wyprzedaż końcówek), może cały czas pokazywać najniższą cenę sprzed pierwszej obniżki.
• Oferty spersonalizowane — rabat wyliczony indywidualnie dla ciebie (np. „twój kupon –15%") nie podlega temu obowiązkowi. Uwaga: zgodnie ze stanowiskiem UOKiK promocje dostępne dla wszystkich posiadaczy karty czy aplikacji lojalnościowej to zwykłe obniżki ceny — i tu najniższa cena z 30 dni już obowiązuje.
• Zwykłe porównania i ceny referencyjne — komunikaty typu „supercena" czy „hit tygodnia" bez pokazanej obniżki względem wcześniejszej ceny formalnie nie są „ogłoszeniem obniżki". Dlatego część akcji w sklepach celowo nie używa przekreślonych cen.

Ten ostatni punkt to praktyczna luka, o której warto wiedzieć: jeśli nie ma przekreślonej ceny, nie ma też obowiązku pokazania ceny z 30 dni — a wtedy jedyne, co ci zostaje, to samodzielne sprawdzenie historii ceny.

Omnibus w gazetkach promocyjnych

Obowiązek dotyczy także reklam i gazetek: jeżeli gazetka komunikuje obniżkę ceny, informacja o najniższej cenie z 30 dni powinna się w niej znaleźć. W praktyce bywa z tym różnie — drobny druk, gwiazdki i odsyłacze do regulaminów potrafią skutecznie ukryć tę informację. Przy przeglądaniu aktualnych gazetek warto więc wyrobić sobie nawyk szukania małej cyferki przy każdej „okazji", która robi wrażenie.

Za nieprawidłowe informowanie o cenach grożą realne sankcje: Inspekcja Handlowa może nałożyć karę do 20 000 zł (a przy powtarzających się naruszeniach do 40 000 zł), a UOKiK — w przypadku praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów — kary liczone od obrotu firmy.

Czego Omnibus ci nie powie

Najniższa cena z 30 dni to duży krok naprzód, ale ma trzy wbudowane ograniczenia:

1. Patrzy tylko 30 dni wstecz. Jeśli produkt drożał stopniowo przez pół roku, cena z ostatniego miesiąca może być „najniższa", a i tak wyraźnie wyższa niż wiosną. Cykliczne promocje (np. co 6–8 tygodni) też potrafią wypaść poza okno 30 dni.
2. Dotyczy tylko jednego sklepu. Etykieta nie powie ci, że identyczny produkt w innej sieci kosztuje dziś mniej bez żadnej promocji.
3. Nie działa tam, gdzie nie ma ogłoszonej obniżki — patrz „supercena" wyżej.

I dokładnie te trzy luki najłatwiej zamknąć porównywarką:

• Historia ceny dłuższa niż 30 dni — na stronie każdego produktu w Tańszym Koszyku zobaczysz wykres cen z kolejnych gazetek, więc od razu widać, czy „promocja" wraca regularnie i po ile była naprawdę.
• Porównanie między sklepami — wpisz produkt w wyszukiwarkę albo dodaj cały koszyk i porównaj go w 9 sieciach naraz: Biedronka, Lidl, Kaufland, Dino, Netto, Aldi, Auchan, POLOmarket i Carrefour.
• Pilnowanie ceny za ciebie — alert cenowy powiadomi cię, gdy produkt faktycznie stanieje, zamiast liczyć na to, że traficie na siebie w gazetce. Jak to ustawić krok po kroku: alerty cenowe — oszczędzanie na autopilocie.

Gdzie zgłosić podejrzenie naruszenia

Jeśli widzisz promocję bez informacji o najniższej cenie z 30 dni (i nie łapie się na wyjątki powyżej), możesz:

• zgłosić sprawę do wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej,
• skontaktować się z miejskim lub powiatowym rzecznikiem konsumentów (bezpłatna pomoc),
• w przypadku dużych, powtarzalnych praktyk — złożyć zawiadomienie do UOKiK.

Warto zrobić zdjęcie półki lub zrzut ekranu z datą — to najprostszy dowód.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza „najniższa cena z 30 dni"?

To najniższa cena, po jakiej dany sklep sprzedawał produkt w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Sklep ma obowiązek pokazać ją przy każdej ogłoszonej promocji, a rabat procentowy powinien być liczony właśnie od niej.

Od kiedy dyrektywa Omnibus obowiązuje w Polsce?

Od 1 stycznia 2023 r. Dotyczy sklepów stacjonarnych i internetowych, a także reklam i gazetek, w których komunikowana jest obniżka ceny.

Czy sklep może podnieść cenę tuż przed promocją?

Może zmieniać ceny, ale nic na tym nie ugra przy ogłaszaniu obniżki: punktem odniesienia i tak jest najniższa cena z ostatnich 30 dni, więc sztuczne podbicie ceny na tydzień przed akcją nie poprawi wyglądu rabatu. Ryzyko pojawia się przy dłuższych cyklach — dlatego warto patrzeć na historię ceny szerszą niż miesiąc.

Czy Omnibus dotyczy gazetek promocyjnych?

Tak — jeśli gazetka ogłasza obniżkę, powinna zawierać też informację o najniższej cenie z 30 dni. W praktyce bywa ona podana drobnym drukiem albo przez odsyłacz, więc trzeba jej poszukać.

Czy promocje z aplikacją lub kartą lojalnościową też muszą pokazywać cenę z 30 dni?

Zgodnie ze stanowiskiem UOKiK — tak, jeśli rabat jest dostępny dla wszystkich posiadaczy karty lub aplikacji (to zwykła obniżka ceny). Wyłączone są tylko oferty naprawdę spersonalizowane, wyliczane indywidualnie dla konkretnego klienta.

Czy najniższa cena z 30 dni dotyczy warzyw, owoców i pieczywa?

Co do zasady nie — produkty szybko psujące się i z krótkim terminem przydatności są wyjątkiem. Przy nich sklep może pokazać obniżkę względem ceny bezpośrednio sprzed przeceny.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Opisujemy ogólne zasady wynikające z przepisów o informowaniu o cenach; w indywidualnych sprawach warto skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów. Ceny użyte w przykładach są poglądowe i nie odnoszą się do żadnej konkretnej sieci — aktualne ceny i promocje sprawdzisz w porównywarce oraz gazetkach.

Powiązane

• Jak liczyć rzeczywistą oszczędność z promocji — przewodnik konsumenta
• „1+1 gratis", „drugi −50%" — czy te promocje się opłacają
• Cena jednostkowa — jak liczyć i porównywać oferty
• Alerty cenowe — jak oszczędzać na autopilocie