Kawa zbożowa: z czego jest i czym różni się od kawy
Kawa zbożowa powstaje z prażonych zbóż, cykorii i buraka, nie zawiera kofeiny, ale ma gluten. Jak czytać skład, rodzaje i jesienne warianty smakowe.
Kawa zbożowa ma w nazwie słowo kawa, ale z ziaren kawowca nie powstaje. To napój z prażonych zbóż i korzeni, który wyglądem i ciemnym kolorem przypomina kawę, a smakiem przypomina ją tylko częściowo. Od lat jest stałym elementem polskich kuchni, a jesienią wraca na półki w wariantach smakowych, na przykład z dynią i cynamonem.
W gazetkach, które zbieramy, oferty kawy zbożowej pojawiły się 59 razy (pomiar z 16 września 2026 r., cała historia zbioru, liczone po nazwie oferty). To niewiele w porównaniu z kawą z ziaren kawowca, której dotyczy znacznie więcej ofert, więc kawa zbożowa jest produktem niszowym w gazetkach, choć ma wiernych amatorów.
Z czego powstaje kawa zbożowa
Kawę zbożową produkuje się z surowców, które praży się, rozdrabnia i zamienia w napar albo w proszek rozpuszczalny. Najczęściej w składzie pojawiają się:
| Składnik | Co wnosi do napoju |
|---|---|
| jęczmień prażony | podstawę smaku i ciemny kolor |
| żyto prażone | pełniejszy, lekko chlebowy smak |
| cykoria prażona | goryczkę przypominającą kawę |
| burak cukrowy prażony | słodkawy posmak i barwę |
Proporcje tych składników różnią się między produktami, a kolejność w wykazie składników pokazuje, którego użyto najwięcej. To właśnie od tych proporcji zależy, czy napój jest bardziej gorzki, czy bardziej słodkawy.
Kawa zbożowa nie ma kofeiny
Zboża, cykoria i burak nie zawierają kofeiny, dlatego kawa zbożowa jest naturalnie bezkofeinowa. To odróżnia ją od kawy bezkofeinowej, która powstaje z ziaren kawowca, z których kofeinę usunięto, i zachowuje jej niewielkie ilości.
Na półce trafiają się jednak mieszanki, w których do składników zbożowych dodano kawę naturalną. Taki produkt zawiera kofeinę, a informację o tym widać w wykazie składników. Jeśli kofeina ma znaczenie, sprawdź, czy wśród składników nie ma kawy.
Gluten w kawie zbożowej
Jęczmień i żyto zawierają gluten, więc większość kaw zbożowych nie nadaje się dla osób na diecie bezglutenowej. Zboża zawierające gluten należą do alergenów, które muszą być wyróżnione w wykazie składników. Osoby z celiakią mogą szukać napojów zbożowych opisanych jako bezglutenowe albo przygotowanych wyłącznie z cykorii i innych surowców bez glutenu. Pełną listę wyróżnianych alergenów zebraliśmy w tekście o alergenach na etykiecie.
Rodzaje kawy zbożowej na półce
Kawa zbożowa występuje w kilku postaciach. Najpopularniejsza jest rozpuszczalna, sprzedawana w słoikach i torebkach, którą wystarczy zalać gorącym mlekiem albo wodą. Obok niej stoi kawa zbożowa sypka do parzenia, przypominająca kawę mieloną, oraz wersje w saszetkach, często z dodatkiem mleka w proszku i cukru.
Wersje z dodatkami warto czytać dokładniej, bo cukier i mleko w proszku zmieniają skład i wartość odżywczą napoju. Informację o zawartości cukru znajdziesz w tabeli wartości odżywczych na 100 g.
Jesienne warianty smakowe
Jesienią na półki trafiają kawy zbożowe o smakach sezonowych, na przykład z dynią i cynamonem albo z przyprawami korzennymi. Nazwa smaku nie przesądza, czy w składzie jest dany składnik. Określenie o smaku dyni oznacza zwykle, że smak nadaje aromat, a gdy dynia pojawia się w nazwie jako składnik, producent podaje jej ilość w procentach. Wykaz składników rozstrzyga, czy w słoiku jest dynia, przyprawy, czy głównie aromat.
Jak przygotować kawę zbożową
Kawę zbożową rozpuszczalną przygotowuje się najprościej: łyżeczkę albo dwie proszku zalewa się gorącym mlekiem lub wodą i miesza, a producent podaje zalecaną ilość na opakowaniu. Kawę zbożową sypką parzy się podobnie jak kawę mieloną, w zaparzaczu, kawiarce albo w garnku, a następnie przecedza. Wersja sypka ma zwykle pełniejszy smak, za to wymaga więcej czasu.
Przechowywanie
Kawę zbożową przechowuje się w suchym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Proszek rozpuszczalny łatwo chwyta wilgoć i zbryla się, jeśli słoik zostaje otwarty przy parującym czajniku. Datę minimalnej trwałości podaje producent na opakowaniu.
Jak porównać ceny
Kawa rozpuszczalna i sypka różnią się wydajnością, więc sama cena za kilogram nie pokazuje, ile napoju powstanie z opakowania. Dokładniejsze jest przeliczenie na porcje: producent podaje zwykle, ile łyżeczek proszku przypada na kubek. Przy saszetkach porównuje się cenę jednej saszetki, pamiętając, że część jej masy stanowią cukier i mleko w proszku. Zasady takiego porównania opisaliśmy w poradniku o cenie jednostkowej.
Najczęstsze pytania
Czy kawa zbożowa ma kofeinę?
Nie, jeśli powstała wyłącznie ze zbóż, cykorii i buraka. Kofeinę zawierają tylko mieszanki z dodatkiem kawy naturalnej, co widać w wykazie składników.
Z czego robi się kawę zbożową?
Najczęściej z prażonego jęczmienia, żyta, cykorii i buraka cukrowego. Proporcje różnią się między produktami i decydują o smaku napoju.
Czy kawa zbożowa jest bezglutenowa?
Zwykle nie, bo jęczmień i żyto zawierają gluten. Osoby z celiakią powinny szukać napojów opisanych jako bezglutenowe albo przygotowanych bez zbóż glutenowych.
Czym różni się kawa zbożowa od kawy bezkofeinowej?
Kawa zbożowa w ogóle nie powstaje z ziaren kawowca. Kawa bezkofeinowa to kawa naturalna, z której usunięto kofeinę, i zachowuje jej niewielkie ilości.
Czy kawa zbożowa o smaku dyni zawiera dynię?
To zależy od produktu. Określenie o smaku dyni oznacza zwykle aromat, a gdy dynia jest składnikiem wymienionym w nazwie, producent podaje jej ilość w procentach.
Jak przygotować kawę zbożową sypką?
Parzy się ją podobnie jak kawę mieloną, w zaparzaczu, kawiarce albo w garnku, a potem przecedza. Ilość na kubek podaje producent na opakowaniu.
Ile kawy zbożowej przypada na kubek?
Zalecaną ilość podaje producent na opakowaniu. Przy kawie rozpuszczalnej jest to zwykle jedna albo dwie łyżeczki proszku na kubek gorącego mleka lub wody.
Jak przechowywać kawę zbożową?
W suchym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Proszek rozpuszczalny łatwo chwyta wilgoć i zbryla się, jeśli słoik stoi otwarty przy parze.