Co mówi etykieta
Większość różnic między dwoma podobnymi produktami jest już napisana na opakowaniu, tylko w miejscu, którego się nie czyta: w kolejności składników, w polu QUID, w masie po odsączeniu. To najliczniejsza grupa na tym blogu i najbardziej odporna na upływ czasu, bo reguły znakowania zmieniają się rzadko.
50 wpisów w tej kategorii.
Shrinkflacja: dowodem jest zmiana gramatury w czasie, nie sama liczba
Nieokrągła gramatura nie jest dowodem zmniejszenia opakowania. Rozstrzyga ilość netto, cena jednostkowa z etykiety półkowej i porównanie z wersją wcześniejszą.
Sól jodowana, morska czy himalajska: co mówi etykieta
Sól to chlorek sodu niezależnie od barwy i pochodzenia. Na opakowaniu rozstrzyga skład: jodek albo jodan potasu, przeciwzbrylacz i sposób pozyskania soli.
Energetyki od 18 lat: 150 mg kofeiny na litr albo tauryna
Zakaz obejmuje napoje z kofeiną powyżej 150 mg na litr albo z dodatkiem tauryny. Na opakowaniu musi stać napis Napój energetyzujący albo Napój energetyczny.
Produkt polski: co znaczy znak, a co samo słowo w nazwie
Znak Produkt polski ma warunki w przepisach: polski surowiec, a w produktach przetworzonych najwyżej 25% importu. Słowo polski w nazwie znaczy co innego.
Cena kawy na porcję: 130 espresso albo 500 filiżanek z kilograma
Kilogram ziarnistej to około 130 porcji espresso, a kilogram rozpuszczalnej około 500 filiżanek. Jak przeliczyć cenę opakowania na cenę jednej porcji i co deklaruje liczba filiżanek na froncie.
Jak poznać, że mrożonka była rozmrożona: szron i zbrylenie
Mrożonka nie ma stempla informującego, że w połowie drogi stała godzinę w cieple. Ma za to ślady: układ lodu w torebce, zbrylenie sypkiego towaru i stan powierzchni. Jak je czytać, dlaczego rozmrożonego produktu nie zamraża się ponownie i co oznacza data minimalnej trwałości na mrożonce.
Która musztarda do czego i czy chrzan śmietanowy ma śmietanę
Sarepska, stołowa, dijon i francuska z ziarnami — nazwa opisuje styl wyrobu, nie próg składu. Jak czytać deklarację ilościową chrzanu, po co w słoiku ocet, a po co olej rzepakowy, i dlaczego ostrość słabnie po otwarciu.
Multipak batonów i wafelków — jak sprawdzić, czy wychodzi taniej
Cena za kilogram i cena za sztukę odpowiadają na dwa różne pytania, a przy batonach rozjeżdżają się wyjątkowo często. Jak czytać gramaturę sztuki, kiedy opakowanie zbiorcze przegrywa z pojedynczym batonem i którą jednostką w końcu liczyć.
Mięso i drób: dwa kraje na etykiecie, dwie klasy tuszki
Na świeżym mięsie kraj chowu i kraj uboju bywają różne, a drób ma tylko dwie klasy jakości handlowej. Klasa tuszki, zapisy o pochodzeniu, woda ze schładzania i nastrzyku, QUID oraz przeliczanie ceny na kilogram.
Tłuszcz w suchej masie: dlaczego 45% to nie 45 g w 100 g sera
Procent tłuszczu na serze i twarogu liczony jest do masy bez wody, więc nie mówi wprost, ile tłuszczu kupujesz. Pokazujemy, jak przełożyć go na gramy w 100 g i dlaczego ta sama liczba znaczy co innego na serze twardym i na twarogu.
Wiek na słoiczku to próg minimalny, nigdy niższy niż 4 miesiące
Liczba miesięcy na opakowaniu mówi, od kiedy produkt wolno kierować do dziecka, a nie od kiedy warto go podać. Jak czytać oznaczenia wiekowe, gdzie w kaszkach i deserkach chowa się cukier i jakie progi stoją za hasłami o cukrach.
Pizza mrożona i danie gotowe: ile soli jest w całym opakowaniu
Tabela na pudełku pizzy jest podana na 100 g, a pizzę zjada się w całości. Pokazujemy, jak przeliczyć wiersz sól na masę opakowania, co gwarantują hasła o obniżonej zawartości soli i gdzie w składzie dania gotowego chowa się woda, skrobia i wyrób seropodobny.
Feta musi być z Grecji, mozzarella nie musi być z Włoch
Feta to chroniona nazwa pochodzenia zastrzeżona dla greckiego sera owczego dojrzewającego w solance, a mozzarella ma chronioną tylko metodę wytwarzania. Co znaczą ChNP, ChOG i GTS oraz z której masy liczyć cenę.
Worek ziemniaków — jak go ocenić, skoro nie można go przebrać
Worka nie przebierzesz, więc zostają cztery sygnały: zapach przez siatkę, skropliny po wewnętrznej stronie folii, zielone bulwy przy ściankach i udział drobnicy. Wyjaśniamy, jak je czytać, jak przeliczyć cenę na kilogram i jak ocenić worek i jak przechować zapas na zimę.
Siarczyny w bakaliach i orzechy, które jełczeją przed terminem
Po co w suszonych owocach jest dwutlenek siarki, jak znaleźć go w składzie mimo progu 10 mg/kg i dlaczego orzechy włoskie tracą świeżość szybciej niż migdały.
Napoje zero: nazwa handlowa, a bez cukrów to 0,5 g na 100 ml
Słowo zero z frontu butelki nie ma progu w przepisach. Próg ma hasło obok niego: bez cukrów to najwyżej 0,5 g na 100 ml, bez kalorii to najwyżej 4 kcal na 100 ml. Wyjaśniamy dopiski o słodzikach, opłatę od napojów i przelicznik cukru na puszkę.
Chipsy i przekąski: akrylamid powstaje powyżej 120 °C
Akrylamid tworzy się w skrobiowej żywności dopiero powyżej 120 °C i przy niskiej wilgotności, a im ciemniejszy przypiek, tym go więcej. Poziom odniesienia dla chipsów jest wskaźnikiem dla producenta, nie dopuszczalnym limitem. Do tego progi soli i tłuszczu z etykiety.
Mleko i śmietana: ile tłuszczu do czego i czy UHT jest gorsze
Procent na kartonie i skrót UHT odpowiadają na dwa różne pytania. Które nazwy mleka mają w przepisach przypisane progi tłuszczu, czym różni się pasteryzowane od UHT i ESL oraz dlaczego śmietana 18% warzy się w sosie, a 30% nie.
Keczup: progu pomidorów nie ma, jest obowiązkowa deklaracja
Nazwa keczup nie jest w przepisach zastrzeżona, więc minimalnej zawartości pomidorów nikt nie ustala. Rozstrzyga deklaracja ilościowa, która przy koncentracie potrafi przekroczyć 100 g na 100 g wyrobu. Czym keczup różni się od sosu pomidorowego i od sosu typu keczup.
Która mąka do chleba, a która do biszkoptu — typ 450, 550, 650
Typ mąki to zawartość popiołu, czyli miara tego, ile otrąb zostało w przemiale — nie ocena jakości i nie zawartość białka. Jak czytać liczbę na paczce, czym różni się skala pszenna od żytniej i którą mąkę wziąć do jakiego wypieku.
Dżem, konfitura, marmolada: ile owoców naprawdę jest w słoiku
Nazwa na wieczku opisuje sposób wytwarzania, a nie jakość. Rozstrzyga jedna liczba: gramy owoców na 100 g produktu. Czym różnią się dżem, dżem ekstra, konfitura, galaretka, marmolada i powidła oraz dlaczego wiersz z cukrami nie mówi tego, co się wydaje.
Pieczywo z długiej fermentacji i na zakwasie — czym się różnią
Zakwas to żywa kultura bakterii kwasu mlekowego i dzikich drożdży, a długa fermentacja to czas — można ją prowadzić na drożdżach piekarskich. Tłumaczymy, jak rozpoznać jedno i drugie po składzie oraz gdzie w tym wszystkim jest pieczywo odpiekane z mrożonego półproduktu.
Miód krystalizuje i to dobrze. Odmiany, etykieta, temperatura
Krystalizacja miodu to proces naturalny, a jego tempo wynika ze stosunku glukozy do fruktozy: rzepakowy tężeje w kilka tygodni, akacjowy bywa płynny miesiącami. Tłumaczymy odmiany, napis o mieszance miodów z UE i spoza UE oraz granicę temperatury, powyżej której miód traci część enzymów.
Wędliny: woda dodana powyżej 5% musi być w nazwie produktu
Na wyrobie wyglądającym jak plaster albo kawałek mięsa woda dodana ponad 5 procent masy gotowego produktu musi trafić do nazwy, a nie tylko do składu. Progi, obowiązkowe zapisy przy nazwie i przeliczenie ceny na kilogram samego mięsa.
Masło czy miks tłuszczowy — jak rozpoznać na etykiecie
Nazwa „masło” jest chroniona prawnie i wymaga minimum 80% tłuszczu mlecznego. Miks tłuszczowy łączy tłuszcz mleczny z roślinnym, margaryna jest w całości roślinna. Pokazujemy, gdzie na opakowaniu to sprawdzić i dlaczego kostka 200 g potrafi przestawić cały rachunek za kilogram.
Sok to 100% owoców, nektar od 25 do 50%, napój bez progu
Trzy słowa z frontu kartonu to trzy różne kategorie prawne. Sok nie może być dosładzany, nektar ma minimalny udział owoców ustalony osobno dla każdego gatunku, a napój owocowy nie ma progu wcale.
Czekolada: 35% kakao to minimum, 5% tłuszczów roślinnych to maksimum
Procent na froncie tabliczki to sucha masa kakaowa razem z tłuszczem kakaowym. Nazwa „czekolada” wymaga co najmniej 35%, a tłuszczów roślinnych innych niż kakaowy wolno dodać najwyżej 5% i tylko z zamkniętej listy sześciu.
Mięso mielone i burgery — co mówi skład na opakowaniu
Mięso mielone to surowe mięso z zawartością soli poniżej 1 procenta, a gotowy burger prawo zalicza już do surowych wyrobów mięsnych. Tłumaczymy procent mięsa przy nazwie, limity tłuszczu dla mielonego wołowego i wieprzowo-wołowego oraz dlaczego mięso oddzielone mechanicznie musi stać w składzie osobno.
Makaron się klei albo rozgotowuje — semolina i czas gotowania
Semolina z pszenicy durum kontra zwykła mąka pszenna, matryca brązowa kontra teflonowa, co naprawdę znaczy makaron czterojajeczny i dlaczego cenę makaronu liczy się za kilogram, a nie za paczkę.
Przyprawy — dlaczego liczyć cenę za 100 g, a nie za opakowanie
Opakowania przypraw różnią się gramaturą nawet dziesięciokrotnie, więc cena za opakowanie niczego nie porównuje. Przelicznik na 100 g, co oznacza sól na pierwszym miejscu w składzie i kiedy młynek przegrywa z wkładem uzupełniającym.
Kasze i ryż — rodzaje, czasy gotowania i cena za kilogram
Gryczana palona kontra niepalona, jęczmienna perłowa kontra wiejska, ryż parboiled i odmiany aromatyczne — czym się różnią, ile je gotować i dlaczego ta sama kasza w torebkach wypada drożej za kilogram niż sypana.
Płatki śniadaniowe i musli: gdzie w składzie chowa się cukier
Cukier w płatkach i musli bywa rozpisany na kilka nazw, więc każda z osobna spada niżej na liście składników. Jak go znaleźć, co gwarantują hasła z frontu pudełka i jak porównać dwa opakowania po cenie za kilogram.
Konserwy rybne: cenę licz z masy po odsączeniu, nie z masy puszki
Na puszce z rybą stoją dwie różne masy, a do porównywania nadaje się tylko jedna. Kiedy masa po odsączeniu musi być podana, dlaczego przy rybie w oleju zwykle jej nie ma i co o zawartości ryby mówi procent w składzie.
Bez laktozy w dyskontach — co to znaczy i co znajdziesz na półce
Bez laktozy to nadal mleko, tylko z cukrem mlecznym rozłożonym enzymem. Wyjaśniamy różnicę wobec alergii na białka mleka, dlaczego sery dojrzewające mają laktozę śladową i jak porównywać takie produkty ceną za kilogram.
Ryby wędzone — jak wybrać i jak długo się przechowują
Wędzenie na zimno i na gorąco daje dwa różne produkty: inną konsystencję, inny sposób jedzenia i inną trwałość po otwarciu. Tłumaczymy, co oznacza aromat dymu wędzarniczego w składzie, na co patrzeć na etykiecie i ile ryba wędzona realnie wytrzyma w lodówce.
Tabela wartości odżywczych: porównywalna jest tylko kolumna na 100 g
Deklaracja wartości odżywczych jest obowiązkowo podawana na 100 g lub 100 ml i tylko ta kolumna pozwala zestawić dwa produkty. Kolumna na porcję jest opcjonalna, a wielkość porcji ustala producent.
Skyr, jogurt grecki, islandzki — czym się różnią i ile mają białka
Skyr, jogurt grecki, typu greckiego i islandzki to różne technologie, nie synonimy. Tłumaczymy, co widać w składzie, dlaczego napis o wysokiej zawartości białka nie oznacza konkretnej liczby gramów i jak porównywać te produkty po tabeli wartości odżywczych.
Oleje i oliwa — jak czytać etykietę i który olej do czego
Tłoczenie na zimno czy rafinacja, co naprawdę mówi punkt dymienia i dlaczego oliwa extra virgin nie nadaje się do głębokiego smażenia. Wyjaśniamy kategorie oliwy, podpowiadamy który tłuszcz do jakiej potrawy i jak przechowywać olej lniany, żeby nie zjełczał.
Ementaler, gouda, maasdam — czym różnią się sery dojrzewające
Duże dziury w ementalerze i maasdamie robią bakterie propionowe, a gouda ich nie ma i dlatego jest zbita. Tłumaczymy, jak czas dojrzewania zmienia smak i twardość sera oraz dlaczego plastry i kawałek tego samego sera mają zwykle inną cenę za kilogram.
Alergeny na etykiecie: 14 substancji musi być wyróżnionych w składzie
Unijne przepisy o znakowaniu żywności wskazują zamkniętą listę 14 alergenów, które muszą wybijać się z wykazu składników. Pełna lista, formy wyróżnienia i status zapisu „może zawierać”.
Lody bez cukru mają kalorie, proteinowe 4–8 g białka/100 g
„Bez cukru" nie znaczy bez kalorii, a „proteinowe" to wciąż deser. Wyjaśniamy słodziki i poliole, ile białka naprawdę mają lody proteinowe i jak nie przepłacać za słowo „fit".
Pieczywo z dyskontu — świeże czy odpiekane? Jak wybierać i nie przepłacać
Skąd się bierze pieczywo „z pieca" w dyskoncie, co naprawdę znaczy „z długiej fermentacji" i „na zakwasie", ile kalorii mają bułki z dodatkami i jak kupować pieczywo taniej.
Lody: 6 rodzajów i ile mają kalorii — sorbet 100–140, śmietankowe 200–260
Sezon lodów w pełni. Sprawdź rodzaje lodów (śmietankowe, mleczne, sorbety, jogurtowe, roślinne), jak czytać skład, ile mają kalorii, czym różni się marka własna od znanej i jak nie przepłacić latem.
Woda butelkowana czy kranówka? Do kawy i gotowania kranówka wystarczy
Czym różni się woda mineralna, źródlana i stołowa? Czy kranówka jest bezpieczna? Jak czytać etykietę (mineralizacja, sód, gazowana vs niegazowana) i jak nie przepłacać za wodę latem.
Herbata: zielona 75–85°C, czarna 90–100°C — jak parzyć i wybrać
Zielona i biała herbata gorzknieją od wrzątku — parz je w 70–85°C, czarną w 90–100°C. Do tego różnice rodzajów, liściasta vs ekspresowa, ile teiny i jak czytać etykietę.
Arabica czy robusta i jaka forma kawy — ziarnista i mielona najtańsze
Przewodnik po kawie: różnice arabica vs robusta, kawa ziarnista vs mielona vs kapsułki vs rozpuszczalna, stopień palenia, jak czytać etykietę, ile kofeiny i jak przechowywać, by nie traciła aromatu.
Kody na jajkach: 0 to ekologiczne, 3 to klatka. Co znaczy reszta
Pierwsza cyfra kodu 3-PL-12345678 to typ chowu: 0 ekologiczny, 1 wolny wybieg, 2 ściółka, 3 klatka. Dalej idzie kod kraju i numer fermy. Wyjaśniamy też kategorie A i B, rozmiary S/M/L/XL oraz jak sprawdzić świeżość jajka bez rozbijania.
Mleka roślinne — które ma najwięcej białka, a które najmniej kalorii
Kompletny przewodnik po mlekach roślinnych: różnice między owsianym, migdałowym, sojowym, kokosowym a ryżowym. Wartości odżywcze, do czego się nadają, jak czytać etykiety, na co uważać.
Cena jednostkowa — jak liczyć cenę za 1 kg i 1 l bez kalkulatora
Cena jednostkowa to cena przeliczona na 1 kg, 1 l lub 100 g — sklep ma obowiązek podać ją na etykiecie półkowej. Pokazujemy, jak przeliczyć ją w pamięci, gdzie jej szukać przy różnych opakowaniach i kiedy sama cena jednostkowa potrafi wprowadzić w błąd.
Co znaczą skróty na etykietach żywności — BIO, EKO, GDA, RDA, E-numery
Słownik najważniejszych oznaczeń na opakowaniach produktów spożywczych: certyfikaty BIO i EKO, wartości odżywcze GDA i RDA, kcal vs kJ, E-numery, daty ważności. Co naprawdę oznaczają i jak z nich korzystać przy zakupach.