Mała etykieta: wielkość czcionki i wyjątki oznakowania

Obowiązkowe informacje na opakowanej żywności co do zasady drukuje się czcionką o wysokości x co najmniej 1,2 mm. Gdy największa powierzchnia opakowania jest mniejsza niż 80 cm², próg wynosi 0,9 mm. Inne granice, 25 i 10 cm², dotyczą wyjątków od części informacji. Nie są kolejnymi dopuszczalnymi rozmiarami czcionki.

Przy zakupie małej saszetki albo niewielkiej porcji produktu łatwo pomylić te zasady. Małe opakowanie nie oznacza, że wszystkie dane można dowolnie usunąć. Z kolei brak tabeli na niektórych małych opakowaniach może mieć podstawę w przepisach. Do odczytu potrzebna jest największa powierzchnia opakowania oraz informacja, którego obowiązku dotyczy dany wyjątek.

Co mierzy wysokość x

Art. 13 rozporządzenia 1169/2011 wiąże minimalny rozmiar z wysokością x, określoną w załączniku IV. Przepisy wraz z objaśnieniami zawiera przewodnik dotyczący znakowania żywności. Chodzi o określony wymiar małej litery w kroju pisma, a nie wysokość każdej wielkiej litery lub całego wiersza tekstu.

Nie przeliczaj tego automatycznie na potoczny numer czcionki używany w edytorze. Dwa kroje o tym samym rozmiarze punktowym mogą mieć inną wysokość x. Także odstęp między wierszami i margines nie są częścią tej wysokości.

Przy ocenie czytelności znaczenie ma ponadto widoczność informacji. Przepis wymaga, aby obowiązkowe dane były wyraźnie czytelne i nie zostały ukryte albo zasłonięte innymi nadrukami lub ilustracjami. Sama wielkość liter nie rozstrzyga więc wszystkich problemów związanych z etykietą.

Trzy progi powierzchni, trzy różne reguły

W przepisach pojawiają się trzy często mylone granice. Wszystkie odnoszą się do największej powierzchni opakowania lub pojemnika. W tabeli zestawiono ich podstawowy sens, bez rozszerzania wyjątków na szczególne wymagania dotyczące poszczególnych produktów.

Przy powierzchni równej dokładnie 80 cm² nie jest spełniony warunek „mniej niż 80”. Analogicznie dokładnie 25 cm² i 10 cm² nie mieszczą się w odpowiednich wyjątkach zapisanych jako wartości mniejsze od progu. Nie należy zaokrąglać wymiarów tylko po to, by przypisać opakowanie do wybranej grupy.

Wyjątek dotyczący wartości odżywczej nie uchyla innych przepisów, które mogą wymagać tej informacji. Znaczenie ma między innymi stosowanie określonych oświadczeń żywieniowych. Nie każde małe opakowanie z dodatkową deklaracją podlega dokładnie temu samemu zestawowi obowiązków.

Hipotetyczne pudełko 10 × 7 × 2 cm

Dla prostego pudełka w kształcie prostopadłościanu porównaj pola jego ścian. W hipotetycznym przykładzie ściany mają pola 10 × 7 = 70 cm², 10 × 2 = 20 cm² i 7 × 2 = 14 cm². Największa powierzchnia wynosi 70 cm², więc mieści się poniżej progu 80 cm².

Nie dodawaj wszystkich ścian. Suma pól zewnętrznych opakowania odpowiada innemu pytaniu. Nie mierz też wyłącznie naklejki, jeśli sama naklejka zajmuje niewielki fragment większego pudełka. Przepisy odnoszą próg do powierzchni opakowania lub pojemnika, a nie do miejsca, które producent przeznaczył na tekst.

Takie pudełko nie mieści się jednocześnie poniżej 25 cm² ani 10 cm². Możliwość użycia wysokości x 0,9 mm nie daje mu zatem automatycznie dwóch pozostałych wyjątków. Jedno obliczenie powierzchni trzeba porównać osobno z każdą właściwą granicą.

Dla butelek, puszek, zwężanych pojemników i nieregularnych kształtów ustalenie największej powierzchni jest bardziej złożone. Nie przenoś bez zmian przykładu prostokątnej ściany na każdą bryłę. Domowe przyłożenie linijki może pomóc opisać problem, ale nie jest samodzielną oceną prawną etykiety.

Co pozostaje na opakowaniu poniżej 10 cm²

Art. 16 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 zachowuje na takim opakowaniu lub etykiecie nazwę żywności, wymagane informacje o alergenach, ilość netto oraz datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia. Wykaz składników może być podany innymi środkami lub udostępniony na życzenie konsumenta.

Jest to konkretny wyjątek, którego nie należy mylić ze sprzedażą dowolnej żywności bez opakowania. Przy bardzo małej porcji zapytaj, gdzie znajduje się informacja o składzie, jeśli nie ma jej na etykiecie. Nie zakładaj, że brak wykazu oznacza produkt jednoskładnikowy.

Informacje o alergenach pozostają odrębnym obowiązkiem. Dokładny sposób ich odczytu opisuje tekst o alergenach na etykiecie. Wyjątki powierzchniowe nie są podstawą do wniosku, że małe opakowanie z zasady nie wymaga żadnej informacji w tej sprawie.

Gdy trudno odczytać nadruk

Podczas zakupów spróbuj ustawić opakowanie tak, aby światło nie odbijało się od folii. Pomocne bywa zdjęcie z ostrością ustawioną na tekst i późniejsze powiększenie. Zachowaj cały fragment etykiety, ponieważ wyrwana z kontekstu liczba może utracić jednostkę albo nagłówek kolumny.

Powiększenie zdjęcia jest pomocą w odczycie, nie metodą zmierzenia rzeczywistej wysokości czcionki. Rozmiar obrazu na ekranie zależy od powiększenia i urządzenia. Do porównania wymiarów zdjęcie musiałoby mieć wiarygodną skalę; samo zbliżenie nie pokazuje, ile milimetrów ma litera na opakowaniu.

Jeżeli dane są zasłonięte, starte lub niedostępne, poproś o czytelną informację dotyczącą tego wariantu. Zachowaj zdjęcie problematycznego miejsca wraz z pełną nazwą produktu i oznaczeniem partii. Opis „nie mogę odczytać daty na zgrzewie” jest bardziej konkretny niż ogólna ocena, że cała etykieta jest za mała.

Małe zdjęcie w sklepie internetowym

Etykieta fizyczna oraz prezentacja oferty w internecie to dwa różne miejsca przekazywania informacji. Niewyraźna miniatura opakowania nie odpowiada automatycznie na pytanie, czy kupujący ma dostęp do wymaganych danych przed zakupem. Sprawdź także opis tekstowy, zakładkę produktu i dostępne zdjęcia pozostałych stron.

Nie przenoś danych z fotografii podobnego smaku lub większego opakowania bez potwierdzenia. Receptura i instrukcje mogą się różnić. Praktyczne zasady przedstawia poradnik o składzie i alergenach przed zakupem online.

Gdy porównujesz wartości odżywcze, brak tabeli na uprawnionym do wyjątku małym opakowaniu zapisz jako brak danych. Nie wpisuj zera. Sposób porównania dostępnych liczb wyjaśnia wpis o tabeli wartości odżywczych.

Najczęstsze pytania

Czy każda czcionka na opakowaniu musi mieć 1,2 mm?

Próg dotyczy wysokości x obowiązkowych danych w zakresie określonym przepisami, z uwzględnieniem wyjątków i szczególnych wymagań. Nie opisuje rozmiaru każdego elementu graficznego lub logo. Dla opakowań poniżej 80 cm² przewidziano wysokość x co najmniej 0,9 mm.

Czy największa powierzchnia oznacza sumę wszystkich ścian?

Nie. W przykładzie zwykłego pudełka porównuje się pola poszczególnych ścian i wybiera największe. Nie jest to także wyłącznie powierzchnia naklejki z tekstem. Inne kształty mogą wymagać bardziej szczegółowego ustalenia sposobu oceny.

Czy poniżej 25 cm² można pominąć wszystkie informacje?

Nie. Ten próg dotyczy wyjątku od ogólnego obowiązku informacji o wartości odżywczej, z zastrzeżeniem innych przepisów. Nie usuwa automatycznie obowiązków dotyczących nazwy, alergenów czy daty. Każdy wyjątek ma własny zakres.

Czy dokładnie 80 cm² pozwala użyć progu 0,9 mm?

Warunek został zapisany jako powierzchnia mniejsza niż 80 cm². Dokładnie 80 cm² nie mieści się w tym wyjątku. Nie należy jednak rozstrzygać sporu o rzeczywisty wymiar wyłącznie na podstawie niedokładnego pomiaru lub powiększonego zdjęcia.

Gdzie szukać składu, jeśli nie mieści się na bardzo małej paczce?

Przy wyjątku dla największej powierzchni poniżej 10 cm² wykaz składników może być podany innymi środkami lub udostępniony na życzenie. Zapytaj o dane konkretnego produktu. Brak wykazu na paczce nie uprawnia do uznania, że produkt nie zawiera innych składników.